“NYAD”

Film: Nyad

Yönetmen: Jimmy Chin ve Elizabeth Chai Vasarhelyi

Yapım yılı: 2023

Süre: 121 dakika

2016 yılıydı. Dönemin popüler dizilerinden Narcos’un yeni sezonunun sosyal medya kampanyası için Netflix, birçok takipçisi için şok sayılacak bir etiket ile paylaşım yaptı: #PabloDies (Pablo ölüyor.) Paylaşımın motivasyonu, “neden spoiler veriyorsunuz?” diye isyan eden takipçilere yanıtı ve kampanyanın sloganı şuydu: History is the biggest spoiler. (Tarih en büyük spoiler/sürprizbozandır.) Slogan, aynı yıl başlayacak ve platformun hâlen en büyük, pahalı prodüksiyonlarından biri olarak süren The Crown için de kullanıldı. Tarihi gerçeklere dayanan filmlerin ve dizilerin ya da onları izleyenlerin kaderi bu: Yola en baştan spoiler’larla çıkmak. Netflix’in yeni filmi Nyad da tarihi gerçeklere dayanan bir spor, meydan okuma ve kararlılık hikâyesinin filmi olduğundan bundan nasibini alıyor. Film, en büyük hayalini yani Küba ve Florida arasındaki okyanusu yüzmeyi başarabilme kararlılığını 60’lı yaşlarında da sürdüren yüzücü Diana Nyad’ın hikâyesini anlatıyor.

Filme adını veren Diane Nyad’ın adını daha önce duyduysan ya da kim olduğunu merak edip internette arattıysan filmin sonunu bilerek çıkıyorsun yola. Oysa film ve yönetmenleri bunu dert etmiyor; Nyad’ın asıl derdi malum zafer değil, ona giden yolda olanlar. Bu ilk kurmaca filmlerinin öncesinde Meru (2015), Free Solo (2018) ve The Rescue (2021) gibi filmlere imza atmış Jimmy Chin ve Elizabeth Chai Vasarhelyi’nin belgesel sinema kökenli olmalarının da bunda etkisi çok muhtemelen. Nyad’da Diana’nın engellerle karşılaştığı ya da farklı etkenlere yenik düştüğü başarısız yüzüşlerini izlerken, esas zafer yüzüşün izlerkenkinden çok daha fazla heyecanlanıyor, duygulanıyorsun. Zafer yüzüşünün ekran süresi de filmin görece az bir yüzdesini oluşturuyor zaten. İkili, tıpkı belgesellerinde olduğu gibi başarısızlıkların kronolojisini de önemsiyor, aksiyonun gerçekleştiği (dağ, mağara ya da) okyanusun dışında olanlara da odaklanıyor, yaşananların yıllar öncesinde olanların izlerini de araştırıyor. Tüm bunları yaparken filmi ve belgesel estetiğini en önemli etkense şu: Diana Nyad’ın çocukluğu, ergenliği ve filmin geçtiği 60’lı yaşlardaki hâlinin dışında kalan erken-yetişkinlik dönemi için bir kasting yapılmamış, gerçek öznenin görüntüleri kullanılmış. (Görüntü yönetmeni Claudio Miranda’nın çocukluk ve ergenlik yıllarına geri dönüşlerde seçtiği filtre ve renklerin filmi ne yazık ki biraz basitleştirdiğini de söylemek lazım.)

Diana Nyad’ı canlandıran Annette Bening’in adı şimdiden En İyi Kadın Oyuncu Oscar ödülü için favoriler arasında gösteriliyor. Hollywood’un Oscar’sız divalarından Bening, fiziksel dönüşüm değil ama fiziksel dayanıklıklılık gerektiren bu role bir yıldan uzun süre boyunca, günde bazen 5 saati aşkın yüzme antrenmanı yaparak hazırlanmış. Bening, Nyad rolünün yalnızca fiziksel yönünü değil duygusal yönünü de çok iyi kavramış gözüküyor. Suyun dışında geçen anlarda onun kendini ne kadar sevdiğini, benmerkezciliğini, kararlılığını ve adanmışlığını da, filmin süresi boyunca insan ilişkileri bakımından geçirdiği dönüşümü de çok iyi yansıtıyor. Öte yandan bu film ve bu zafer tek kişinin hikâyesi değil. Başta Nyad’ın yakın arkadaşı ve hedefine giden yoldaki antrenörü olan Bonnie rolündeki Jodie Foster olmak üzere, yüzüş rotasını belirleyen uzmandan köpekbalığı ya da denizanalarını uzaklaştırmayı sağlayan uzmanlara, kaptandan sağlık görevlisine kadar Diana’nın yüzüşünde yanında olan ve tekrar tekrar süren denemelerde onun yanında olmaya devam eden büyük bir ekip bu zaferin parçası. Benmerkezci bir sporcuyu egosuna rağmen dönüşüme iten, yüzme sporunun bireysel bir spor olduğuna dair genelgeçer fikirleri kıran bu ekip ruhunu yansıtan ve önemini kavratan yanı da filmin tarihin yazdığı spoiler’lara karşı en büyük kalkanına dönüşüyor zaten.

[Annette] örnek bir dayanıklılık gösterdi. Bu role hazırlanmak için bir yıl çalıştı ve bu belli oluyor. Bonnie ve ben, [Annette Bening ve Jodie Foster’ın] bizi canlandırmasından son derece mutluyuz. – Diana Nyad

Nerede izleyebilirsin? Nyad bugün Netflix kataloğuna ekleniyor.

ANASAYFAYA DÖN

mAKALELERİM