Yıllardır evlerimize konuk olan, sevdiklerimize özenle ikram ettiğimiz ve içenin kırk yıllık hatır bulduğuna inandığımız bir içecektir Türk kahvesi. Kültürden kültüre değişim gösteren sunum ve yapılış tarzıyla kültürlerin en iyi temsillerinden olan Türk kahvesi için çeşitli inanışlar mevcuttur. Kuşkusuz bunlardan en bilineni, bir kahvenin kırk yıllık hatırıolduğudur. Peki, nereden gelmektedir bu yaygın inanış? Sizler için bu sorunun yanıtını araştırdık.

Hikâyemiz, İstanbul’un yemiş iskelesinde başlar. Burada, kahve yapan Üsküdarlı bilge bir zat bulunmaktadır. Her inanıştan insan mekanına gelir, hem onun sohbetini dinleyip nasihatlarını alır hem de kahvesinden içerdi.

Günlerden bir gün bu kahvehaneye bir yeniçeri gelir. Yeniçeri gelir gelmez varlığını hissettirmeye başlar. İçeride bir Rum kaptan da bulunmaktadır. Yeniçeri, kahveciye, ‘herkese benden kahve ikram et ama -içeride yalnız oturan Rum gemi kaptanını göstererek- ona verme’ der.

Kahveci, yeniçeri’nin bu sözünü duymazdan gelerek, herkese yeniçerinin kahvesini ikram eder ve iki kahve daha yapıp Rum kaptanın yanına oturur. Bu duruma hiddetlenen yeniçeri, ‘Ona vermeyeceksin demedim mi?’ der. Kahveci, ‘Bu senin değil benim ikramım’diyerek karşılık verir ve kaptanla muhabbet etmeye devam eder.

Bu olayın üzerinden tam tamına 40 yıl geçer. Sisam Adası`nda büyükçe bir Rum isyanı patlak verir. O zamanlar, Rumlar eline geçirdikleri insanları esir pazarında satmaktadırlar Nitekim Üsküdarlı kahveci de bu insanlar arasındadır ve yaşlı bir Rum tarafından satın alınır.

Adamın kendisini öldüreceğini düşünen kahveci, yaşlı Rum’un yüzüne bakar ve onun kendisine dostça baktığını görüp şaşırır. Yaşlı Rum, kahveciyi serbest bırakır ve ona; ‘Bana 40 yıl önce bir kahve ikram ettin ve ben, o kahveyi de seni de unutmadım’ der.

İşte anlatılana göre, bir fincan kahvenin 40 yıllık hatırı olduğu inancı da buradan gelir. Afiyet olsun. ☺️

Sevgilerimle…

Sultangül AYYILDIZ