Çoğu zaman bu meseleleri aşmalıyız artık diye düşünüp, başlıktaki soruyu gerçek bir soru olarak görmediğimden kulak arkası ediyordum. Ancak ben ve birçok arkadaşım için gündelik hayatın bir parçası haline gelen bu sorunun ve soru etrafında şekillenen tavrın bir yazıyı hak ettiği kanaatindeyim. Birbirimizi dinleyebileceksek, konuşabileceksek, en azından böyle bir gayretimiz varsa bu soruya da bir cevap verilir elbet.

Her işin bir amentüsü var. Bizimki de bu soruya vereceğimiz cevapla ilintili. İnsanlardaki etiket merakı mıdır bilmiyorum, başından “işin adını” koyma gibi bir dert zuhur ediyor bazen. Çoğu durumda yukarıdaki sorunun cevabı sizinle ilgili hiçbir gerçekliğe, eyleme dayanmadan ve size sorulmadan verilmiştir zaten.

Bununla birlikte eşcinsel haklarını savunuyorsun yani, babanı sevmiyor musun, evlenmeyi düşünüyor musun, evde yemek yapıyor musun yoksa kapsülle mi besleniyorsun gibi soruların da cevabı hazırdır. Ha bir de yıl olmuş 2018, dünyada ve Türkiye’de kadınlık deneyimleri öznel, yerel ve sınıfsal dinamikler üzerinden konuşulurken, bütün bunlara yöneltilen eleştiri aslında Batı’da kendine özgü bağlamı olan feminizmi işaret ediyor ama gel gör ki oklar başka yöne çevrilmiş. Hatta işi daha da ileri götürüp, şu devasa meseleyi yalnızca Femen üzerinden değerlendiren aklıevveller de çıkabiliyor. Yani her halükârda senin sözünün, öznelliğinin bir anlamı yok; makul olmayan, istenmeyen, günah keçisi “feminist” etiketinin yapıştırılacağı kişisin sen. İşin ilginç yanı, Müslüman kadınlar ne zaman kendilerini ifade etmek için atağa geçseler, hep aynı tavırla karşılaşıyorlar; yakın tarihimizde buna ilişkin örnekler mevcut.

Birçok Müslüman kadının sesini kısıp, sözünü itibarsızlaştırmanın daha kolay bir yolu olamazdı doğrusu. 

Virginia Woolf’un Kendine Ait Bir Oda’sı Türkçede ilk basıldığında bir arkadaşım kitabı okumuş, beğenmiş ve büyük bir hararetle başka bir arkadaşıma anlatıyordu. Kitaptan sonra biraz da yazardan bahsetti ve arada hızlıca “ama feminist değil” dedi. Bu konuşmanın yaşandığı zamanlar ben kendime feminist demekten çekinmiyordum.

Bir kadının kendine ait bir odasının olmamasının nasıl bir şey olduğunu Virginia Woolf ile karşılaşmadan önce göstermişti hayat bana. Bu ve benzeri deneyimler, karşılaşmalar ve bunlara anlamlandırma biçimim nedeniyle “feminist” olmakta bir beis görmüyordum. Kaldı ki o zamanlar birkaç arkadaşımla ettiğim sohbetler, dört-beş kadın bir araya gelip yaptığımız tefsir dersi dışında hiçbir yerde, hiçbir grupla örgütlenmişliğim yoktu. Sonrasında herkes gibi girdiğim, çıktığım, ayrı düştüğüm, başka çizgilere kaydığım durumlar oldu tabii. “Feministlik” serüvenimi ayrıntılara döküp boğmak istemiyorum kimseyi.

Allah’ın her kulu için tasarladığı ayrı bir terbiye planı var. Bunu çok seviyorum. Kimisine kitapla öğretiyor kimisine bizzat yaşatarak. O şah damarı yakınlığını an be an hissettiğin zamanlar olur hani bazen seni nasıl da koruduğunu kolladığını hissedersin bazen burnunu sürter görelim bakalım iddianın arkasında ne kadar duruyorsun, kararında ne kadar ciddisin der.

Burada elbette ortaya konan bütün “feminist” söylemlerin, dört başı mamur, tartışmasız hakikatler olduğunu iddia etmiyorum. Aksine demek istediğim “hemen burada söyle feminist misin” tavrı ile lehte ya da aleyhte alınacak hiçbir yol yok. Birçok soruyu, sorunu farklı platformlarda, farklı düzeylerde tartışmak yerine, sümen altı etme işlevi görüyor. Velhasıl hayatımızı, deneyimlerimizi, kadınlığı, erkekliği, onu bunu konuşurken bir kılıf aramaya koyulmayalım.

Gelgelelim cebinizde yapıştıracağınız etiketle bekliyorsanız zaten sizin için, sizinle yapacak bir şeyimiz yok demektir, kavga da buna dâhil.

Sevgilerimle…

Sultangül AYYILDIZ